پرداخت تاوان صادر ميشد.1 از سوي ديگر، بحث از بيمهٴ عمر گمراهكننده است، زيرا تا مدتها بعد از آن چنين چيزي وجود نداشت، مگر شايد بهصورت گروهبندي شخصي. نخستين بيمهنامهٴ عمر شناخته شده از سوي رويال اكسچنج در 18 ژوئن 1583 در لندن صادر شده است، ولي احتمالاً قديمتر از آن هم وجود داشته، كه اسنادش يا در آتشسوزي بزرگ (1666) يا به طريقي ديگر از ميان رفته است. جداول مرگ و مير تا يك قرن بعد تنظيم نشده بود و نخستين آن از ادموند هالي(1693) است، كه عكسي از آن در
ايسيس (ج 23، ص 13، 16، 1935) چاپ شده است.2
با افزايش حجم و تنوع بازرگاني بينالمللي، بيش از پيش نياز به قوانين و مقررات پديد ميآمد. اتحاديههاي بينالمللي شهرها و بازرگانان سريعاً براي امور خود ضوابط و مقررات وضع ميكردند. شهرهاي بازرگاني عمده از قبيل بروژ، فلورانس، جنوا، ونيز و بارسلون نمايندگاني براي حفظ منافعشان در خارج تعيين كرده بودند. بهترين نمونهٴ چنين سازماني را در كاتالونيا ميبينيم. استقرار ((موٴسسات بيمهٴ دريايي))، دادگاههاي بازرگاني و غيره براي حمايت از بازرگانان كاتالونيايي به زمان هيماي فاتح (سيزدهم ـ 2) مربوط ميشود. ما از مقررات كاتالونيا بهخوبي خبر داريم، زيرا آنها در
كتاب بيمهٴ دريايي گردآوري و تنظيم شدهاند. اين كتاب بهصورتي كه
1. براي كاركرد بيمهٴ دريايي در سدهٴ چهاردهم نك :Liber del consolat de mar by sir Travers Twiss
و آثار مشابهي كه در The Black Book of the (Admiralty. Appendix, Part III (p.
275, 277, 299, 361, London 1874 به انگليسي ترجمه و چاپ شده است.
2. دكتر ويليام ا. بِريج از شركت بيمهٴ عمر متروپوليتن تصحيح زيرا را برايم فرستاده است (نامهٴ مورخ 26 فوريهٴ 1942 نيويورك): ((به عقيدهٴ برخي نويسندگان معتبر، بيمهٴ عمر به عنوان ضميمهاي بر بيمهٴ دريايي به وجود آمد. پيش از سال 1400 وامهاي معروف به respondentia و گرو برداشتن كشتي وجود داشت و كاري بازرگاني بسيار شبيه به بيمهٴ امروزي را انجام ميداد. همچنان كه بهخاطر داريد، اين وامها ــ كه اولي براي كالا و دومي براي كشتي بود ــ براي تأمين امنيت يك معامله انجام ميگرفت. اگر سفر با موفقيت انجام ميگرفت، وام با بهرهٴ كافي بازپرداخت ميشد؛ ولي اگر كشتي از بين ميرفت، وام منتفي شده بود. اگر بهاين شكل خاص كار دقيق شويم، اين يك گام منطقي بود در جهت تأمين خسارت ناشي از مرگ خود بازرگاناني كه سفر ميكردند. همچنين دلايلي در دست است از اينكه مقارن سدههاي سيزدهم و چهاردهم تأمين امكانات كفن و دفن در زمرهٴ مزاياي عضويت در اتحاديههاي صنفي بود. البته در اين زمينه آنان خدماتي را انجام ميدادند، كه تاحدي جزئي شبيه به يكي از هدفهاي بيمهٴ عمر امروزي است. بااين همه، آشكار است كه بيمهٴ عمر بهصورتي كه امروز ميشناسيم، پيش از سال 1700 رواج نيافته بود.
برخي مطالب موجود دربارهٴ تاريخ اوليهٴ بيمه را دكتر C. L. Parry در موٴسسهٴ ما تحت عنوان ((بيمه)) براي چاپ جاري
دايرةالمعارف آمريكانا گردآورده است. ساير مراجع بسيار مستند عبارت است از:
Amrhein, George L., The liberalization of the life insurance contract
(philadelphia 1933). Magee, John H., General insurance Chicago 1942)
Magee, John H., Life insurance (Chicago 1939).Vance, W. R., Handbook
of the law of insurance (2d. ed., St Paul 1930) .